Wijkendeal Bottendaal: Naar een wijk waar verbinding, vergroening en klimaatadaptatie hand in hand gaan.

Onze wijk

Bottendaal is een kleine, diverse wijk met veel woningen en bewoners.

  • De dichtstbevolkte wijk van Nijmegen (12.364 inwoners per km2).
  • Diverse bevolking, bestaande uit oorspronkelijke bewoners, studenten en gezinnen met verschillende etnische achtergronden.
  • Het merendeel van de woningen zijn appartementen (76%). Het aantal studentenwoningen en in appartementen gesplitste panden draagt fors bij aan de bevolkingsdruk.
  • Een derde van de wijk bestaat uit sociale huurwoningen, een derde uit particuliere verhuur en een derde uit koopwoningen.

Bottendaal is een gezellige, ‘niks aan de hand’ wijk van buitenaf.

  • De oude huizen, cafés, het Thiemepark en de studentenpopulatie dragen allemaal bij aan de gezellige, dynamische sfeer van de wijk.
  • Maar er zijn ook zorgen: veel huishoudens die op het sociaal minimum leven, en een aanzienlijk aantal huishoudens dat moeilijk rondkomt.
  • Ook is er een aanzienlijk aantal bewoners dat zich eenzaam voelt: hoewel het er heel gemoedelijk uitziet is de sociale verbondenheid in veel specifieke delen van de wijk onder de maat.

Bottendaal is versteend en warm.

  • Één van de meest grijze (versteende) wijken van Nijmegen.
  • De heetste wijk van Nijmegen (grootste stedelijk hitte-eiland effect).
  • Het groen dat er is staat voornamelijk in tuinen en niet in de openbare ruimte.

Bundeling van inspanningen voor de wijk.

Er zijn verschillende buurtinitiatieven.

  • Die los van elkaar ontstaan zijn en tot voor kort op zichzelf functionerend.
  • Door samen te gaan werken is er een veel beter inzicht in de wijk ontstaan en veel meer enthousiasme en daadkracht om aan de wijk te werken.
  • Weinig traditionele verbindende instituten in de wijk zoals verenigingen of sportclubs. Een van de grootste verbinders van de wijk, de basisschool is onlangs gesloten.

Signalen uit de wijk

  • Meerdere (formele en informele) peilingen in de wijk laten zien dat onder bewonersgroen/natuur en sociale verbinding als grootste verbeterpunten in de wijk zien.

Signalen van professionals

  • Woningcorporatie Talis (650 woningen) en sociaal werk organisatie Bindkracht 10 geven aan dat veel bewoners gebaat zouden zijn bij meer sociale kwaliteit en dat er in Bottendaal ook meer aandacht mag zijn voor verborgen zorgbehoefte / kwetsbare groepen.

Sociale cohesie in Bottendaal verbeteren
Bovenstaande beschrijving van de wijk laat zien dat er behoefte is om een aantal punten echt aan te pakken. Daarnaast loopt het wijkcentrum nog niet lekker en heeft deze al op de nominatie gestaan om opgeheven te worden. Recent is besloten om de basisschool, een belangrijke schakel in de wijk, te sluiten. Als bewoners maken we ons zorgen over de toekomst van de wijk. Bestaande wijkinitiatieven hebben zich gebundeld om samen hier over na te denken en aan te werken. Onder de noemer Samen Bottendaal willen we onder andere middels deze wijkendeal van onderop de wijk leefbaarder, socialer, groener en leuker maken. We hebben hiertoe voor de wijkendeal drie hoofddoelstellingen geformuleerd:
Doelstelling 1: Onderzoek naar wensen, behoeften en talenten van bewoners
Doelstelling 2: Projecten en activiteiten voor duurzame verbinding
Doelstelling 3: Verbeteren van bestaande ontmoetingsplekken in de wijk

Onderzoek naar wensen, behoeften en talenten van bewoners en manieren om hen met de wijk te verbinden.

  • Het is niet de bedoeling dat wij gaan verzinnen wat we kunnen doen, maar dat we inspelen op wat de wijk aangeeft behoefte aan te hebben.
  • Om dit in kaart te brengen zullen we in samenwerking met de HAN/ROC een onderzoek- en participatietraject starten waarbij we gebruik maken van de Wijkwaardenkaart methodiek.
  • De bedoeling is om deze input direct te gebruiken bij het organiseren van vervolgactiviteiten en het bouwen van duurzame relaties binnen de wijk.
  • Daarnaast is het aanspreken van bewoners en praten over de wijk al een eerste vorm van sociale verbindingen leggen.
  • Een belangrijke doelstelling van dit plan is het bereiken van mensen die nu nog niet betrokken zijn in de wijk maar hier wel veel baat bij zouden hebben (juist ook die weinig tot niet achter de voordeur vandaan komen).

Projecten en activiteiten voor duurzame verbinding.

Belangrijk bij het vergroten van de sociale cohesie en duurzame verbinding in de wijk is de actieve bijdrage van bewoners waarbij mensen binnen hun capaciteiten een positieve bijdrage kunnen leveren.

  • Ideaal gezien wordt hierbij ingezet en voortgebouwd op vaste activiteiten en terugkerende evenementen (bv. dartclub, groen onderhoud, jaarlijks buurtfeest etc.).
  • We onderscheiden hierin vier categorieën: groen aanleggen en samen onderhouden, hobby/activiteiten-clubs en workshops, wijk- / buurt- / straatactiviteiten, virtuele verbinding en communicatie.
  • Op basis van Doelstelling 1 “Onderzoek naar behoeften van bewoners” zal een aanzienlijk deel van onze energie gaan zitten op het ontwikkelen van nieuwe activiteiten vanuit de bewoners van de wijk.

Groen aanleggen en samen onderhouden.

    • Groenprojecten zijn uitermate geschikt als verbindende en terugkerende activiteit.
    • Het is moeilijk te overschatten hoe goed vergroenen werkt om mensen bij elkaar te brengen. Door het samen aanleggen en onderhouden van groen maak je de wijk mooier, ontmoet je je buren en kom je regelmatig samen.
    • Daarnaast heeft het aanleggen van groen ook een positief effect op het leefklimaat in de wijk, vermindert de hittestress en maakt het de wijk beter bestand tegen heftigere buien en wateroverlast. Bottendaal heeft een behoorlijke achterstand wat klimaatadaptatie betreft, vergroening is hard nodig om de leefbaarheid in de wijk op peil te houden. (zie bijlage 3 voor insteek).
    • Door het groen in de wijk aan te laten sluiten op de groene corridor zorgen we voor een verbinding met de grotere omgeving van de wijk en stimuleren we een grotere biodiversiteit vanuit de omgeving. Het ziet er ook nog eens mooier uit.
    • Op grond van wat bewoners wensen en kunnen ondersteunen initiëren we projecten. De inzet ligt op 1 groot en 2 middelgrote projecten per jaar, aangevuld met kleinere groenactiviteiten op regelmatige basis.
    • Zie bijlage 2 voor een overzicht van grote en middelgrote projecten.

Hobby/activiteiten-clubs en workshops.

    • Samenkomen en ontmoeten is makkelijker als er een gezamenlijke interesse of passie is. Er zal daarom ingezet worden om sport, spel en creativiteit aan te moedigen en te ondersteunen.
    • Naast huisvesting en activiteiten is ook organisatie, materiaal / middelen en een blijvende inzet op enthousiasmering belangrijk.
    • Precieze inzet van organisatie en activiteiten zal voortvloeien uit doelstelling 1. Hieronder een aantal voorbeelden.
      • Kaarten, darten, biljarten (wekelijks één of meerdere momenten)
      • Mozaïek club die de wijk opfleurt
      • Workshop onderhoud boomspiegels, geveltuinen, perken en parkjes
      • Workshop Plantenkennis
      • Wekelijkse buurtwandeling / opruimgroep

Wijk- / buurt- / straatactiviteiten

    • Terugkomende activiteiten voor de bewoners op week- / maand- / jaarbasis.
      • Buurtborrel / nieuwjaarsborrel
      • Plein Publiek – ontmoeting- en verbindingsfeest (eind van de zomer)
      • GroenDoenDag (2x jaar)
      • Koningsdagfestiviteiten
      • Wijkwandelingen vanuit een thema, geleid door professionals of wijkgenoten
      • Gezamenlijk eten / soepie
      • Themadagen: Sinterklaas, Kerst, Pasen, Bevrijdingsdag
      • Aanleggen / inrichten leefstraten (incl. twee straatvlonders via gemeenteproject,hierdoor vermindert het aantal parkeerplaatsen tijdelijk)
      • Ondersteunen van straatfeesten georganiseerd door straatbewoners.

Virtuele verbinding en communicatie

    • Naast het inzetten op fysieke ontmoetingen vinden we het belangrijk om ervoor te zorgen dat wijkbewoners ook op andere manieren met elkaar in contact kunnen komen.
    • Uit eerste signalen vanuit de wijk blijkt dat wijkbewoners veel waarde hechten om op de hoogte te blijven van wat er in de wijk gebeurt.
    • Er is nu al hier en daar kleinschalige, directe communicatie middels buurt- en straat appgroepen. Dit willen we verder stimuleren en uitbreiden.
    • De website bottendaal.nl is een belangrijke communicator voor de wijk. Deze rol zou met een functionele uitbreiding van de site nog beter uit z’n verf komen.

Verbeteren van bestaande ontmoetingsplekken in de wijk

We gaan in de wijkendeal uit van drie voor de hand liggende plekken in de wijk waar activiteiten georganiseerd kunnen worden: wijkcentrum Burghardt, het Thiemepark en Speeltuin ‘t Kraaienest.

  • Alle drie deze plekken willen we nog geschikter maken om hun rol als ontmoetingsplek te kunnen vervullen.
  • Daarnaast is er aandacht voor het Vondelparkje als activiteiten-locatie om de verbinding tussen de twee delen van Bottendaal sterker te maken.

Speeltuin ’t Kraaienest

    • De speeltuin is een erg goede verbinder in de wijk. Vrijwel alle kinderen (en hun ouders) bezoeken de speeltuin regelmatig. Er is een grote groep ouders die betrokken zijn.
    • Zeker nu de basisschool gesloten is wordt de verbindende rol van de speeltuin voor kinderen en jonge ouders belangrijker.
    • Naast een fijne plek voor kinderen is ‘t Kraaienest ook een mooie, groene plek voor volwassenen om samen te komen. Één van de leukste plekken om wijkactiviteiten te organiseren. De speeltuin wil inzetten op het uitbreiden van haar rol als verbinder en beter toegerust zijn om een centraal punt in de wijk te worden waar activiteiten georganiseerd worden en alle wijkbewoners elkaar kunnen ontmoeten.
    • Om dit optimaal te kunnen doen is een verbetering van faciliteiten noodzakelijk.
      • De speeltuin is een buitenplek zonder alternatief waardoor de onzekerheid van het weer erg groot is. Een beschuttende overkapping zou de weersafhankelijkheid sterk kunnen reduceren.
      • De faciliteiten zijn voornamelijk nog gericht op kinderen.
      • Het beheerdershuisje is gedateerd en moet verder verduurzaamd en ingericht worden, om ook in de toekomst activiteiten te kunnen ondersteunen.

Wijkcentrum Burghardt

    • De ideale bijdrage van het wijkcentrum voor de sociale cohesie in de wijk is het bieden van een bekende, uitnodigende, centrale plek die als basis kan dienen voor verbindingen in de wijk. De plek om activiteiten en bijeenkomsten te organiseren en om bekenden en onbekenden uit de wijk te ontmoeten.
    • Voor een deel wordt deze functie goed ingevuld, maar er zijn ook drempels.
      • De uitstraling van buiten is niet uitnodigend.
      • Ook is van buiten niet te zien wat er te doen is. Het is zelfs moeilijk te zien of het pand wel open is.
      • Een opfris- en opknapbeurt voor een vriendelijke/open uitstraling en prettiger verblijf zou wijkbewoners beter naar binnen trekken en een prettigere ervaring bieden.
      • Er zijn voornamelijk vergaderzalen maar weinig andere faciliteiten. Daarnaast is het niet overal even gezellig en hier en daar zelfs ronduit kaal.

Thiemepark

    • Het Thiemepark vervult al een belangrijke rol maar kan wel een opknapbeurt gebruiken.
      • Het park is nu vooral heel functioneel, maar het wordt alleen gezellig door de (grote)aanwezigheid van bezoekers, niet uit zichzelf.
      • Hier en daar zijn bestrating en muren beschadigd / verouderd, en de hondenroosters werken niet meer.
      • Een opfrisbeurt kan het park doen opfleuren en een aantrekkelijkere plek maken om te recreëren en om activiteiten te organiseren.

Organisatie

Samen Bottendaal is een samenwerking van actieve wijkinitiatieven, instellingen en bewoners die zorg dragen voor de uitvoering van de wijkendeal. Vanuit Samen Bottendaal zullen – samen metbetrokken bewoners – activiteiten geïnitieerd, ondersteund en begeleid worden. Hierbij geldt:

  • Bewoners van de wijk zijn waar mogelijk leidend. Bewoners moeten empowered zijn om te kunnen verbinden. Er zijn natuurlijk kaders, maar er zal door Samen Bottendaal actief gezocht worden om zo dicht mogelijk bij de beleving van de mensen in de wijk aan te sluiten.
  • Uiteindelijk zal er voor nieuwe ideeën en voorstellen bepaald moeten worden in hoeverre ze onder de wijkendeal vallen. Hiertoe zal een commissie van wijkbewoners ingesteld worden om gemotiveerde beslissingen te kunnen nemen.
  • De stichting Bewoners Organisatie Bottendaal (BOB) dient als rechtspersoon, en verzorgt het financieel beheer. Er wordt vanuit gegaan dat een deel van de beschikbare middelen door Samen Bottendaal beheerd zal worden.

Betrokken partijen wijkendeal en Samen Bottendaal
Samen Bottendaal streeft ernaar als een zo groot mogelijke groep betrokken Bottendalers samen te werken. Op dit moment doen mee:

  • Bewoners van Bottendaal
  • Speeltuin ‘t Kraaienest
  • Bewoners Organisatie Bottendaal (BOB)
  • BottendaalGroen!
  • Wijkblad De Zeeheld
  • Website Bottendaal.nl
  • ZZG Zorglokatie De Globe
  • Sociaal werk organisatie Bindkracht10
  • Woningcorporatie Talis
  • ROC Nijmegen
  • Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN)
  • Gemeente Nijmegen
  • Provincie Gelderland

Contact:

samen@bottendaal.nl